Запойдан шығаратын тамшылатқыш: құрамы, не тамшылатады және оның қаупі қандай
Запойдан шығаратын тамшылатқыш — бұл сұйықтық пен тұздарды толтыратын ерітінділер, B тобының дәрумендері, бауырға және жүрек айнуға қарсы дәрілер, ал көрсеткіш бойынша — жүрекке, қан қысымына және ұйқыға арналған препараттар. Нақты құрамды дәрігер тексеріп, қан қысымын, тамыр соғысын өлшеп, қажет болса ЭКГ түсіргеннен кейін таңдайды: «бәріне бірдей» тамшылатқыш болмайды. Төменде — не және не үшін тамшылатылады, дәрігерсіз тамшылатқыштың қаупі неде және ол көмектеспесе не істеу керек.
Intomed редакциясы · · 8 мин оқу
Қысқаша
- Запойдан шығаратын тамшылатқыштың негізі — тұзды ерітінділер мен глюкоза: олар запойдан кейінгі әлсіздік пен бас ауруының басты себебі — сусыздануды басады.
- B тобының дәрумендері, әсіресе B1 (тиамин), жүйке жүйесін қорғайды: ұзақ запойдан кейін олардың тапшылығы миды зақымдауы мүмкін.
- Тыныштандыратын дәрілер мен жүрекке арналған препараттар тек көрсеткіш бойынша, тексеруден кейін және дәрігердің бақылауымен қосылады.
- Тамшылатқыш белгілерді басады, бірақ тоқтату синдромын жоймайды: оның шыңы әдетте ішімдіксіз 2–3 тәулікке келеді, сонда қайта келу қажет болуы мүмкін.
- «Құрғақ тамшылатқыш» деген дәрі жоқ: бұл көктамыр арқылы емнің орнын баспайтын таблеткалар мен ұнтақтар жиынтығының атауы.
Запойдан шығаратын тамшылатқышқа не кіреді
Бірнеше күндік запой кезінде ағза көп сұйықтық пен тұз жоғалтады, дәрумен қорын жұмсайды, ал бауыр мен жүрек асқын жүктемемен жұмыс істейді. Тамшылатқыш бұл міндеттерді кезекпен шешеді: алдымен су мен электролиттерді қайтару, содан кейін жүйке жүйесі мен бауырды қолдау, және тек қажет болса — жүректі тыныштандырып, ұйықтауға көмектесу.
| Дәрі тобы | Не үшін керек | Қашан қосылады |
|---|---|---|
| Тұзды ерітінділер | Сұйықтықты, калийді, натрийді және басқа тұздарды толтырып, сусыздануды басады | Әрдайым дерлік, бұл тамшылатқыштың негізі |
| Глюкоза | Адам бірнеше күн бойы тамақ ішпегенде қуат береді | Көрсеткіш бойынша, әдетте B тобының дәрумендерінен кейін |
| B тобының дәрумендері | Жүйке жүйесін қорғап, запой кезінде пайда болатын тапшылықты толтырады | Көп күндік запойдан кейін әрдайым дерлік |
| Гепатопротекторлар | Көп күндік жүктемеден кейін бауырды қолдайды | Дәрігердің шешімі бойынша |
| Құсуға қарсы дәрілер | Адам қайтадан су іше алуы үшін жүрек айну мен құсуды басады | Жүрек айнығанда немесе құсқанда |
| Жүрек пен қан қысымына арналған дәрілер | Қан қысымы мен тамыр соғысын қалпына келтіреді | Тек көрсеткіш бойынша: жоғары қан қысымы, жиі немесе біркелкі емес тамыр соғысы |
| Тыныштандыратын және ұйықтататын дәрілер | Мазасыздық пен дірілді басып, ұйықтауға көмектеседі | Тек дәрігердің тағайындауымен және оның бақылауымен |
Нақты препараттар мен мөлшерді дәрігер қан қысымына, тамыр соғысына, салмаққа, жасқа, запойдың ұзақтығына және созылмалы ауруларға қарап таңдайды. Сондықтан интернеттегі «запойдан кейін не тамшылату керек» тізімін нақты адамға көшіруге болмайды: бір дәрі біреуге көмектессе, жүрегі ауыратын басқа адамға зиян келтіреді.
Тамшылатқышта B тобының дәрумендері не үшін керек
Запой кезінде адам аз тамақтанады, ал алкоголь дәрумендердің сіңуіне кедергі келтіреді. Әсіресе B1 дәрумені, тиамин, тез таусылады. Оның ауыр тапшылығы Вернике энцефалопатиясын тудыруы мүмкін — бұл мидың зақымдануы, онда сананың шатасуы, теңселіп жүру және көз қозғалысының бұзылуы пайда болады.
Сондықтан дәрігерлер запойдан шығарғанда әдетте B тобының дәрумендерін енгізеді, ал ұзақ ішкен адамға глюкозаны осы қауіпті ескеріп қосады. Дәрігердің тамшылатқышы «жай физерітіндіден» осымен де ерекшеленеді: не енгізу ғана емес, қандай ретпен енгізу де маңызды.
Запойдан тамшылатқыш қалай қойылады және қанша уақытқа созылады
- СұрауДәрігер запой қанша күнге созылғанын, не және қанша ішкенін, соңғы рет қашан ішкенін, қандай аурулары мен дәрілері бар екенін, бұрын құрысу немесе елес көру болған-болмағанын нақтылайды.
- Тексеру және өлшеуҚан қысымы, тамыр соғысы, сатурация, қажет болса ЭКГ. Осылар бойынша дәрігер үйде көмектесуге бола ма және қандай құрам керек екенін шешеді.
- ТамшылатқышЖүйе қолдағы көктамырға қойылады. Енгізу жылдамдығы жағдайға қарай таңдалады: тым жылдам болса — жүрекке артық жүктеме.
- БақылауБақылаумен бірге бүкіл келу әдетте 1,5–2 сағатқа созылады. Тамшылатқыштың соңына қарай адам көбіне тынышталып, ұйықтап кетеді.
- Алдағы күндерге жоспарДәрігер 3–7 күнге ұсыныстар қалдырып, қайта келу керек пе, соны айтады.
Мұндай тамшылатқыш қанша тұратынын және баға неге байланысты екенін бөлек талдадық: запойдан шығару қанша тұрады.
Запойдан шығаратын тамшылатқыштың қаупі неде
Дәрігер тексеруден кейін қойған тамшылатқыштың өзі — қаупі аз кәдімгі медициналық процедура. Қауіп оны «соқыр» түрде: қан қысымын, тамыр соғысын, ЭКГ-ні және адамның ауруларын білмей қойғанда пайда болады.
- Алкоголь аясындағы тыныштандыратын және ұйықтататын дәрілер бір-бірінің әсерін күшейтіп, тынысты басуы мүмкін. Сондықтан оларды «түнге қойып, кетіп қалу» емес, тек бақылаумен енгізеді.
- Жүрек немесе бүйрек аурулары болғанда сұйықтықтың тым көп көлемі немесе жоғары жылдамдығы жүректі шамадан тыс жүктейді.
- Қан қысымын өлшемей берілген қан қысымына арналған дәрілер оны тым қатты түсіріп жіберуі мүмкін.
- Жүйені стерильсіз қою көктамырдың қабынуы мен инфекцияға әкелуі мүмкін.
- Құрамдастарға аллергиялық реакция болуы мүмкін — дәрігер оны бірден байқап, не істеу керегін біледі.
- Тамшылатқыш басталып келе жатқан ақ безгектің белгілерін уақытша жұмсартуы мүмкін, сонда отбасы бәрі артта қалды деп ойлайды. Сондықтан адамды делирийдің белгілерін білетін дәрігер тексергені маңызды.
Запойдан тамшылатқыш көмектеспеді: неліктен бұлай болады
Отбасылар тамшылатқыштан кейін адам сап-сау болып оянады деп жиі күтеді. Шын мәнінде тамшылатқыш сусыздану мен жедел белгілерді басады, ал тоқтату синдромы өз жолымен жалғаса береді. Міне, «көмектеспеудің» жиі себептері.
| Не болып жатыр | Неліктен | Не істеу керек |
|---|---|---|
| Таңертең қайта қалтырап, мазасызданады | Тоқтату синдромының шыңы әдетте соңғы ішуден кейін 2–3 тәулікте болады, бір тамшылатқыш аз болуы мүмкін | Дәрігерге қоңырау шалу: ұзақ запойдан кейін қайта келу жиі керек |
| Жеңілдеді, бірақ кешке қайта ішті | Тамшылатқыш ішкісі келуді жоймайды, ал жаңа мөлшер запойды қайта бастайды | Үйден алкогольді алып тастау, жалғыз қалдырмау, әрі қарайғы жоспарды талқылау |
| Екінші-үшінші түн ұйықтамайды, мазасыз | Алкогольдік делирий басталуы мүмкін | Дәрігерге шұғыл қоңырау шалу, елес көру мен сананың шатасуында — 103 |
| Құсу тоқтамайды | Гастрит, панкреатит немесе тоқтату синдромына тікелей қатысы жоқ басқа ауру болуы мүмкін | Тексеру керек, құсықта қан немесе іште қатты ауыру болса — 103 |
| Тамшылатқыш тексерусіз қойылған | Құрамы жағдайға сай келмеуі мүмкін | Тексеріп, ем таңдайтын дәрігер шақыру |
Дәріханадағы «құрғақ тамшылатқыш»: шын мәнінде бұл не
«Құрғақ тамшылатқыш» (сухая капельница) деген дәрі жоқ. Жарнамада таблеткалар, ұнтақтар немесе көпіршікті сусындар жиынтығын осылай атайды: әдетте бұл сорбенттер, дәрумендер, янтарь қышқылы, өсімдік сығындылары және ішуге арналған тұздар. Атауы инесіз тамшылатқыштың әсерін уәде етеді, бірақ көктамырға енгізу мен ауыз арқылы қабылдау әртүрлі жұмыс істейді.
- Адамның жүрегі айнып, құсып жатса, ішкенінің бәрі тез кері шығады, ал тамшылатқыш сұйықтықты тікелей қанға жеткізеді.
- Таблеткадағы дәрумендер, әсіресе асқазан алкогольден тітіркенгенде, баяу әрі нашар сіңеді.
- Мұндай жиынтықтардың ешқайсысы тоқтату синдромын баспайды және құрысу мен ақ безгектен қорғамайды.
- Дәріханадағы өсімдік негізіндегі тыныштандыратын және ұйықтататын дәрілер алкогольмен бірге қауіпсіз болмауы мүмкін.
Басқа танымал үй тәсілдерін — тұздық, монша, «ішіп басу» — запойдан шығудың халықтық әдістері мақаласында адал талдадық.
Запойдан тамшылатқыш туралы пікірлер және оларды қалай оқу керек
Тамшылатқыш туралы пікірлерде көбіне «келесі күні жаңадан туғандай» немесе «көмектеспеді, бір күннен кейін қайта ішті» деп жазады. Екеуі де шындық: нәтиже тамшылатқыштың өзіне емес, көбіне запойдың ұзақтығына және адамның әрі қарай не істейтініне байланысты.
- Пікірдегі жақсы белгі — тексеру, қан қысымы, ЭКГ және дәрігер тамшылатқыш біткенше қалғаны туралы айтылуы.
- Алаңдататын белгі — «қойып, 15 минуттан кейін кетіп қалды», «орнында дәрілер үшін қосымша төлеуді сұрады».
- Қысқа ішуден кейінгі пікірді екі апталық запойдан шығумен салыстыруға болмайды: бұл әртүрлі жағдайлар.
- Пікірде тамшылатқыштан кейін адам «бірден мүлде ішпейтін болды» десе — бұл ерекше жағдай: тамшылатқыш тоқтату синдромын басады, тәуелділікті емдемейді.
Тойдағы бір кештен кейінгі және запойдан шығудағы тамшылатқыш әртүрлі құрылған. Олардың айырмашылығы — ішімдіктен кейінгі тамшылатқыштың құрамы мақаласында.
Тамшылатқышы бар дәрігерді үйге қашан шақыру керек
Запой бірнеше күнге созылса, ішпесе қалтыраса, жүрек айнып, қан қысымы секірсе және ұйықтай алмаса, ал жоғарыдағы тізімнен қауіпті белгілер болмаса, үйге дәрігер керек. Біз тәулік бойы және анонимді, есепке қоймай келеміз: Талдықорғанда запойдан шығару және Алматыда запойдан шығару.
Егер адам қысқа уақытта тым көп ішсе, құсып, әлсіз болса, бірақ запой болмаса, Талдықорғанда алкогольдік улану кезіндегі тамшылатқыш немесе Алматыда лайық. Не керегіне сенімді болмасаңыз, қоңырау шалыңыз — кеңес тегін, ал жедел жәрдем керек болса, мұны ашық айтамыз.