Запой кезінде ағзада не болады
Адам бірнеше күн қатарынан ішкенде ағза қайта құрылады: жүйке жүйесі алкогольдің тұрақты мөлшеріне үйреніп, соның «арқасында» жұмыс істей бастайды. Кенет тоқтаса, абстиненттік синдром басталады — діріл, тершеңдік, жүрек айну, қан қысымының секіруі, жүрек соғуы, ұйқысыздық, мазасыздық пен үрей. Сондықтан көпшілігі ләззат үшін емес, жағдайы тым нашарламауы үшін іше береді.
Сонымен қатар уланудың салдары жиналады: сусыздану, калий мен магнийдің жоғалуы, B тобы дәрумендерінің жетіспеуі, бауыр мен жүрекке түсетін жүктеме. Запой неғұрлым ұзақ болса, асқыну қаупі соғұрлым жоғары, соның ішінде алкогольдік делирий — «ақ безгек», ол әдетте ішуді тоқтатқаннан кейін 2–4 тәулікте дамиды.
Үйде запойдан шығару қалай өтеді
Сіз қоңырау шаласыз немесе WhatsApp-қа жазасыз, кеңес тегін. Запойдың қанша уақытқа созылғанын, қандай аурулар бар екенін және адамның қазір қалай сезінетінін нақтылап, бағасын бірден айтамыз. Дәрігер 30–60 минутта, орта есеппен 40 минутта, тәулік бойы, сыртында жазуы жоқ көлікпен келеді.
Орнында дәрігер қан қысымын, тамыр соғысын және сатурацияны өлшейді, қажет болса ЭКГ түсіріп, үйде көмектесуге бола ма, соны шешеді. Содан кейін тамшылатқыш қояды: сұйықтықты толтыратын ерітінділер, дәрумендер, бауырға арналған препараттар және көрсеткіш бойынша жүрек пен ұйқыға арналған дәрілер. Процедура бақылаумен бірге 1,5–2 сағатқа созылады, соңына қарай адам әдетте ұйықтап кетеді.
Күту, жедел жәрдем, стационар әлде үйге дәрігер
«Өзі тастайды» деп күту — жиі кездесетін таңдау, бірақ ұзақ запойдан кейін ол қатерлі: тоқтату синдромы күшейе береді, ал қауіпті кезең әдетте ішімдіксіз 2–4 тәулікке келеді. Ішімдікті жасырып немесе төгіп тастау да көмектеспейді — бұл ашу мен жасырын сатып алуға әкеледі. Дәрігерсіз «запойға қарсы» таблеткалар алкогольмен бірге қауіпті болуы мүмкін.
Жедел жәрдем 103 өмірге қауіп төнгенде дұрыс таңдау: елес көру, құрысу, есінен тану, кеуде ауыруы. Оның міндеті — шұғыл көмек және қажет болса ауруханаға жатқызу, жоспарлы түрде запойдан шығару емес. Стационар ауыр запойда, асқынуларда және жүректің күрделі ауруларында керек: онда тәулік бойы бақылау бар. Қиындығы — адамды ол жаққа баруға көндіру әрдайым мүмкін бола бермейді.
Қауіпті белгілер болмаса, ал адам көмекті өз үйінде қабылдауға дайын болса, үйге дәрігер шақырған жөн: тексеру, тамшылатқыш, бақылау және алдағы күндерге жоспар. Тексерусіз және ЭКГ-сіз тамшылатқыш қоятын «таныс медик» — үнемдеуге тұрмайтын тәуекел.
Анонимді, есепсіз және жариялаусыз
Анонимді түрде запойдан шығару — шақыру туралы тек сіз бен дәрігер білетін жағдай. Біз наркологиялық есепке қоймаймыз, жұмысқа хабарламаймыз, деректерді заңда тікелей көзделген жағдайлардан басқа үшінші тұлғаларға бермейміз. Көршілерде сұрақ туындамауы үшін дәрігер кәдімгі киіммен келе алады.
Үйде запойдан шығаруға болмайтын жағдайлар
Кейбір жағдайларда көмек ауруханада керек: елес көру, сананың шатасуы, құрысу, есінен тану, кеуде ауыруы, қанмен құсу, тым жоғары қан қысымы, жүректің ауыр аурулары, бақылаусыз қант диабеті. Мұндайда 103 нөміріне жедел жәрдем шақырыңыз. Дәрігер орнында қауіптің үйде қауіпсіз бақылауға болатын деңгейден жоғары екенін көрсе, мұны тура айтып, стационарға жолдауға көмектеседі.
Запойдан шыққаннан кейін не істеу керек
Алғашқы 3–7 күн — ең осал кезең: тәбет қайтады, бірақ әлсіздік, нашар ұйқы және ішкісі келу қалады. Дәрігер толық ұсыныстар қалдырады, қажет болса қайта келеді. Жеткілікті су ішу, дұрыс тамақтану және алғашқы тәулікте адамды жалғыз қалдырмау маңызды.
Запой бір аптадан кейін қайталанбауы үшін әрі қарайғы жоспарды алдын ала талқылаған жөн: психолог кеңесі, ішімдіксіз кезеңнен кейін кодтау, отбасының қолдауы. Неден бастау керегін айтамыз.
Талдықорған бойынша және облысқа шығу
Дәрігер Талдықорғанның барлық аудандарына тәулік бойы, демалыссыз және мерекесіз шығады. Жетісу облысында да шығамыз — жолға кететін уақыт пен бағаны шыққанға дейін телефонмен айтамыз.