Күйеуім ішеді: әйелге не істеу керек — қауіпсіздік, әңгіме, балалар мен ақша
Күйеуіңіз ішсе, үгіттен емес, қауіпсіздіктен бастаңыз: қорқытса немесе агрессия көрсетсе, 102-ге қоңырау шалыңыз, ал өзіңізді және балаларды қауіпсіз жерге апарыңыз. Одан әрі жанжал да, «отбасы үшін» шыдау да емес, сергек сәттегі сабырлы әңгіме, түсінікті шекаралар және нақты көмек ұсынысы көмектеседі. Зерттеулер көрсеткендей, өз мінез-құлқын белгілі бір жүйемен өзгерткен әйел күйеуінің емделуге келісуіне жиі қол жеткізеді.
Intomed редакциясы · · 9 мин оқу
Қысқаша
- Агрессия, қорқыту немесе қол жұмсау болса, 102-ге хабарласыңыз; отбасы, әйелдер мен балалар құқығын қорғау мәселелері бойынша тегін тәулік бойғы контакт-орталық — 111.
- Күйеуіңізбен ішімдік туралы ол мас кезде сөйлесудің пайдасы жоқ: ең қолайлы уақыт — ауыр кештен кейінгі сергек таң.
- Талап (ультиматум) оны орындауға дайын болсаңыз ғана жұмыс істейді; бос қорқыту сөзіңіздің ешқандай мәні жоқ екенін үйретеді.
- Әр демалыс сайын ішу немесе «күнде тек сыра» да тәуелділік болуы мүмкін, тіпті ол жұмысқа барып жүрсе де.
- Оны жұмыста және туыстар алдында ақтамаңыз, алкоголь сатып әпермеңіз: бұл одан мәселені емес, салдарды алып тастайды.
- Көмек сізге де керек: отбасына нарколог кеңесі және туыстарға арналған қолдау топтары күйзелісті азайтып, жоспар береді.
Күйеуім ішеді: алдымен не істеу керек
Жақын адам ішкенде, бірдеңені тез істеу керек сияқты көрінеді: бөтелкелерді төгу, енесіне қоңырау шалу, ажырасамын деп қорқыту. Әдетте бұл жанжалмен аяқталады, ал бір аптадан кейін бәрі қайталанады. Өзіңізге үш сұрақ қоюдан бастаңыз — олар дәл қазір не істеу керегін көрсетеді.
- Маған және балаларға қауіпсіз бе?Ол айғайласа, қорқытса, заттарды сындырса немесе қол көтерсе, қалғанының бәрі күте тұрады. Алдымен қауіпсіздік, емдеу туралы әңгіме кейін.
- Оған дәл қазір қауіпті ме?Ұзақ запой, құрысу, елес көру, кеуденің ауыруы, қан аралас құсу — бұл ұрсысуға емес, 103-ке немесе дәрігерге хабарласуға себеп.
- Ол қаншалықты жиі және қанша ішеді?Айына бір рет тойда және күн сайын кешке бір бөтелке — әртүрлі жағдай. Екі-үш апта бойы көргеніңізді адал жазып жүріңіз: бұл сізге де, дәрігерге де керек болады.
Тағы бір нәрсе: оның ішуіне сіз кінәлі емессіз. «Мінезіңіз жаман», «көп ұрсасыз», «дұрыс тамақ пісірмейсіз» деген ештеңе тәуелділік тудырмайды. Бірақ одан әрі қалай әрекет ететініңізге оның көмекке қаншалықты тез жететіні байланысты.
Күйеуім ішіп үйден қуады, айғайлайды, қол көтереді: не істеу керек
Алкогольдің өзі адамды агрессивті етпейді, бірақ тежегішті алып тастайды. Егер күйеуіңіз мас күйінде кемінде бір рет қол көтерсе, бұл қайталанады, ал таңертеңгі уәделер ештеңені өзгертпейді. Көршілер мен туыстар алдындағы ұят — үндемеуге себеп емес: қауіпсіздік жариялықтан маңызды.
- Ол мас кезде дауласпаңыз және ара жігін ашпаңыз. Қысқа ғана: «Ертең сөйлесейік», — деп басқа бөлмеге немесе көршілерге кетіңіз.
- Тез кетуге болатындай, зарядталған телефонды, құжаттарды, кілттерді және аздаған ақшаны бір жерде ұстаңыз.
- Құрбыңызбен, әпкеңізбен немесе көршіңізбен құпия сөз туралы келісіңіз: оны естісе, ол 102-ге қоңырау шалады.
- Әкесі мас болып айғайласа, не істеу керегін балаларға түсіндіріңіз: өз бөлмесіне немесе көршілерге бару, сізге немесе 102-ге қоңырау шалу.
- Ол сізді үйден қуса, есік алдында тұрмай, қауіпсіз жерге кетіңіз. Баспана мәселесі кейін, сергек баспен және заңгермен шешіледі.
- Соққының ізін дәрігерге тіркетіп, полицияға жүгініңіз — әзірге ажырасуға дайын болмасаңыз да, бұл маңызды.
Күнде, әр демалыс сайын ішеді, тоқтай алмайды: бұл нені білдіреді
Көп әйел ұзақ уақыт бойы мәселені мәселе деп санамайды: «ол жұмыс істейді ғой», «тек сыра ішеді», «еркектердің бәрі солай». Бірақ тәуелділік сусынның түрімен немесе адамның жұмысқа баратын-бармайтынымен емес, бақылауды жоғалтумен және зиянына қарамастан ішудің жалғасуымен анықталады.
| Не көресіз | Бұл нені білдіруі мүмкін | Не істеу керек |
|---|---|---|
| Күнде «босаңсу үшін» ішеді, ішетін ештеңе болмаса ашуланады | Тәуелділік қалыптасып келеді немесе бар | Сергек сәтте сөйлесу, нарколог кеңесі |
| Әр демалыс сайын есінен танғанша ішеді | Қауіпті ішу; көбіне тәуелділіктің ерте сатысы | Салдарлар туралы айту: балалар, ақша, денсаулық |
| «Бір бөтелке сырадан» бастап, тоқтай алмайды | Мөлшерді бақылауды жоғалту — басты белгі | «Мен шегімді білемін» дегенге сенбей, көмек ұсыну |
| Бірнеше күн қатарынан ішеді, таңертең «жазылып алады» | Запой және физикалық тәуелділік белгілері | Запойдан дәрігердің бақылауымен шығару |
| Бөтелкелерді жасырады, жасырын ішеді, өтірік айтады | Мәселе бар екенін өзі түсінеді | Тінту жасамай, тікелей сөйлесу |
Күйеуіңіз «тек сыра» ішсе, сыра маскүнемдігі қалай қалыптасатыны туралы оқыңыз: сыраның көлемі көбіне күшті ішімдіктермен бірдей алкоголь мөлшерін береді. Оның ішуі қаншалықты қауіпті екенін AUDIT маскүнемдік тесті тексеруге көмектеседі.
Ішетін күйеумен ол еститіндей етіп қалай сөйлесу керек
Ол сергек, жағдайы нашар және кешегісіне аздап ұялып жүрген кезде әңгіме жақсы нәтиже береді — мысалы, ауыр кештен кейінгі таңертең. Оның қандай жаман екені туралы емес, өзіңіз және фактілер туралы айтыңыз. Неғұрлым қысқа болса, соғұрлым жақсы: бір-екі ой және нақты ұсыныс.
- «Тағы да ішіп келдің» орнына — «Кеше түнгі екіде келіп, айғайладың. Маған қорқынышты болды, балалар оянып кетті».
- «Сен маскүнемсің» орнына — «Сенің барған сайын жиі ішетініңді көріп жүрмін, сен үшін алаңдаймын».
- «Сен бізді жақсы көрмейсің» орнына — «Мен сені жақсы көремін, сенің сау болғаныңды қалаймын».
- «Барып емдел» орнына — «Дәрігер келіп, жай ғана қан қысымың мен жүрегіңді қарап шықсын. Бұл анонимді».
- Сергек күндерді байқаңыз: «Жексенбіні қалай өткізгеніміз маған қатты ұнады». Жақсы сөз өкпеден гөрі жақсырақ бекітеді.
Дайын сөйлемдер мен қиын жағдайлардың талдауы — жақыныңызды емделуге қалай көндіруге болады мақаласында, ал CRAFT әдісі туралы маскүнемге қалай көмектесуге болады материалында толық айтамыз.
Талап қою: қайсысы жұмыс істейді, қайсысы жоқ
Талап (ультиматум) — қорқыту емес, шекара: бірдеңе қайталанса не істейтініңізді сабырмен айтып, кейін оны шынымен орындайсыз. Ол сіз орындауға дайын болсаңыз ғана жұмыс істейді. Оныншы рет салдарсыз айтылған «кетемін» күйеуіңізге сөзіңіздің ешқандай мәні жоқ екенін үйретеді.
| Әдетте жұмыс істейді | Әдетте жұмыс істемейді |
|---|---|
| «Балалардың көзінше мас болсаң, демалысқа анама кетеміз» | Жүзінші рет айтылған «Тағы бір рет — ажырасамын» |
| «Жұмысыңа қоңырау шалып, ауырып қалды деп енді айтпаймын» | Нақты қадамсыз «Жақсы көрсең — тастайсың» |
| «Ішімдікке ақша бермеймін және қарыздарыңды өтемеймін» | Орындағыңыз келмейтін қорқытулар |
| «Тағы мас күйде рөлге отырсаң, полиция шақырамын» | Мас дау кезінде, ашумен қойылған талаптар |
| «Осы апта біткенше дәрігермен кездескеніңді қалаймын» | Запойдың ортасында «Дереу емдел, әйтпесе…» |
Күйеуім ішеді: балалар мен ақшаны қалай қорғау керек
Балалар ересектер ойлағаннан әлдеқайда көп нәрсені байқайды. Оларға егжей-тегжейін білу міндетті емес, бірақ болып жатқан жайтқа өздері кінәлі емес екенін және сүйенуге болатын ересек адам қасында барын түсінуі керек.
- Жасына қарай түсіндіріңіз: «Әкең ішкенде ауырады, басқа адамға айналады. Сен бұған кінәлі емессің».
- Баланы әкесіне қарсы одақтас етпеңіз және оның қанша ішкенін аңдуды сұрамаңыз.
- Үйреншікті тәртіпті сақтаңыз: мектеп, үйірмелер, кешкі ас, ұйқы — бұл балаларға тірек береді.
- Бала мазасыз болып, нашар ұйықтаса немесе сабағы нашарласа, мектеп психологымен сөйлесіңіз.
- Отбасы бюджетін бөліңіз: азық-түлікке, коммуналдық төлемдерге және балаларға арналған, күйеуіңіздің қолы жетпейтін бөлек карта.
- «Соңғысына» деп қарызға ақша бермеңіз және оның несиелері мен достарына қарызын өтемеңіз: бұл ішуді жалғастырады.
- Ол үйден заттарды шығарып сатса, құнды заттар мен құжаттарды өзіңізде немесе туыстарда ұстаңыз.
Күйеуім ішеді: форумдарда не жазады және нарколог не жауап берер еді
Форумдарда әйелдер жылдар бойы бірдей жағдайларды сипаттайды. Ең жиілері — және әрқайсысына дәрігердің қысқа жауабы.
- «Тастаймын деп уәде береді, бір апта шыдап, қайта бастайды»Емделусіз берілген уәде әдетте ұзаққа бармайды: тәуелділік ерік күшінен мықты. Жақсы сәт — үзілгеннен кейін бірден, ол ұялып жүргенде нақты қадам ұсыну: дәрігер, кодтау, психотерапия.
- «Енем: шыда, еркектердің бәрі ішеді дейді»Шыдау — көмектесу емес. Үлкендерді құрметтей отырып, ішімдікпен өмір сүруге келіспеуге болады. Кейде енеңізді кеңеске шақырған жөн: ата-ана ұлына әйелінен гөрі жиі қаттырақ әсер етеді.
- «Вахтадан келіп, демалысы бойы ішеді»Бұл жиі кездесетін жағдай: вахтада қатаң тыйым, үйде — запой. Әңгімені тойлаудың үшінші күні емес, келмей тұрып бастап, үйдегі күндердің қалай өтетінін алдын ала келіскен дұрыс.
- «Кодталды, кейін үзіліп кетті»Кодтаудың өзі тәуелділікті емдемейді, ол тек үзіліс береді. Үзілу — қолды салбыратуға емес, жоспарды қайта қарауға себеп: психотерапия, отбасымен жұмыс, қолдау қосу керек.
- «Кетуге қорқамын: балаларыммен қайда барамын»Кету немесе қалу шешімі — тек сіздікі. Бірақ қалсаңыз да, сіздің қауіпсіздікке, өз ақшаңызға және өзіңізге көмек алуға құқығыңыз бар.
Үнемі құтқарып, бақылап, өз өміріңіздің орнына оның өмірімен өмір сүріп жүргеніңізді байқасаңыз, созависимость (бірлескен тәуелділік) деген не және одан қалай шығуға болатыны туралы оқыңыз.
Сізге және күйеуіңізге көмекті қайдан алуға болады
Көмек алу үшін күйеуіңіздің «пісіп-жетілуін» күтудің қажеті жоқ. Отбасына нарколог кеңесі жағдайдың қаншалықты күрделі екенін, қалай сөйлесу керегін және қауіпті жағдайларда не істеу керегін түсінуге көмектеседі. Ал ол келіскенде дәрігер анонимді, есепсіз және жариялаусыз келеді.
Туыстарға тәулік бойы кеңес береміз: Талдықорғанда туыстарға көмек және Алматыда туыстарға көмек. Телефон арқылы кеңес тегін, отбасымен сөйлесу үшін дәрігердің шығуы — 12 000 ₸ бастап, бағасын шыққанға дейін айтамыз.