Есірткіден улану және «ломка»: не болады
Улану мен тоқтату синдромы — екі бөлек, бірақ бірдей ауыр жағдай. Улану кезінде зат әлі әсер етіп, жүрекке, тамырларға және жүйке жүйесіне жүктеме түсіреді. Тоқтату кезінде, яғни «ломкада», затқа үйренген ағза онсыз қалады: бұлшықет пен буындар ауырады, тершеңдік, қалтырау, жүрек айну, жүрек соғуы, ұйқысыздық, қатты үрей, кейде күдікшілдік пен біреу аңдып жүргендей сезім пайда болады.
Бұл белгілер мінездің әлсіздігін көрсетпейді. Бұл — физиологиялық реакция, оны дәрігер бақыласа, жұмсағырақ өтеді: сұйықтықты толтырады, жүйке жүйесін қолдайды, үрейді азайтып, ұйықтауға көмектеседі.
Наркологтың үйге келуі қалай өтеді
Сіз қоңырау шаласыз немесе WhatsApp-қа жазасыз — кеңес тегін, атыңызды айту міндетті емес. Жағдайды нақтылап, жедел жәрдемді қажет ететін белгілер болмаса, дәрігер жібереміз. Ол 30–60 минутта, орта есеппен 40 минутта, тәулік бойы, сыртында жазуы жоқ көлікпен, қажет болса кәдімгі киіммен келеді.
Дәрігер қан қысымын, тамыр соғысын, сатурацияны өлшеп, тыныс пен сананы бағалайды, жағдайыңыз бен не қабылданғаны туралы сұрайды — тек қауіпсіз дәрілерді таңдау үшін. Содан кейін тамшылатқыш қойып, жағдай тұрақталғанша 1,5–2 сағат қасыңызда болады.
Шыдау, жедел жәрдем, стационар әлде үйге дәрігер
Жария болудан қорқып, көпшілігі жалғыз шыдауға тырысады. Қауіп «ломканың» өзінде ғана емес, оны немен басуға тырысатынында: алкоголь, ұйықтататын және ауырсынуды басатын дәрілер бұрын қабылданған затпен бірге тынысты басуы мүмкін. Таныстардың кеңесі мен интернеттегі «тексерілген сызбалар» сіздің жүрегіңізді де, ағзада қазір не барын да ескермейді.
Шамадан тыс мөлшердің белгілері мен өмірге қауіп болғанда — есінен тану, сирек тыныс, көгерген ерін, құрысу — жедел жәрдем 103 дұрыс таңдау. Мұндай сәтте салдардан қорқу тоқтатпауы керек. Стационар тоқтату ауыр өткенде, күрделі аурулар болғанда немесе бірнеше тәулік бақылау қажет болғанда керек.
Жедел қауіп жоқ, бірақ өзіңіз шамаңыз келмейтін жағдайда үйге дәрігер сай келеді: тексеру, тамшылатқыш, бақылау және алдағы күндерге жоспар — жолсыз, кезексіз және бөгде көзсіз. Телефонда немесе орнында аурухана керек екені анық болса, біз мұны тура айтамыз.
Жедел жәрдем 103-ке қашан дереу қоңырау шалу керек
Кейде үйдегі көмек жарамайды және уақыт жоғалтуға болмайды. Адам есін жимаса, сирек, біркелкі емес немесе үзіліспен дем алса, ерні көгерсе, құрысу, кеуденің қатты ауыруы немесе өте жоғары қызба басталса — бұл шамадан тыс мөлшер немесе өмірге қауіпті басқа жағдай болуы мүмкін. Бірден 103-ке қоңырау шалып, адамды бүйірімен жатқызыңыз және жалғыз қалдырмаңыз.
Анонимді және айыптаусыз
Көпшілігі жария болудан, есептен немесе айыптаудан қорқып, көмекке жүгінуді кейінге қалдырады. Біз анонимді көмектесеміз, наркологиялық есепке қоймаймыз, жұмысқа хабарламаймыз. Деректерді заңда тікелей көзделген жағдайлардан басқа үшінші тұлғаларға бермейміз. Дәрігер ақыл айтпайды — ол көмектесу үшін келеді.
Тамшылатқыштан кейін не істеу керек
Тоқтату синдромы бірнеше күнге созылуы мүмкін, сондықтан ұсыныстарды сақтау маңызды: ұйықтау, су ішу, дұрыс тамақтану, дәрігердің кеңесінсіз ештеңе қабылдамау. Біз телефон арқылы байланыста боламыз, қажет болса қайта келеміз.
Жедел күй артта қалғанда келесі қадамдарды сабырмен талқылауға болады: психолог кеңесі, стационарда емделу немесе оңалту бағдарламасы. Шешім әрдайым өзіңізде қалады.
Алматы бойынша және Алматы облысында шығамыз
Алматыда үйге нарколог тәулік бойы, кез келген ауданға шығады. Алматы облысында да шығамыз: жолға кететін уақыт пен бағаны шыққанға дейін телефонмен келісеміз.