Алкогольден уланғанда жедел жәрдемді қашан, ал наркологты қашан шақыру керек
Адам оянбаса, сирек немесе үзіліспен дем алса, құрысса, ерні көгерсе, елес көрсе, кеудесі ауырса, қанмен құсса немесе жалған алкогольге күдік болса, бірден 103 жедел жәрдемін шақырыңыз. Қауіпті белгілер болмаса, бірақ адамның жағдайы нашар болса — құсады, денесі дірілдейді, запойдан кейін ұйықтай алмайды, — үйге нарколог жарайды. Күмәндансаңыз, 103-ке қоңырау шалыңыз: тыныстың тоқтауын жіберіп алғаннан гөрі бекер дабыл жақсы.
Intomed редакциясы · · 9 мин оқу
Қысқаша
- 103 жедел жәрдемі өмірге қауіп болғанда керек: есінен тану, сирек тыныс, құрысу, еріннің көгеруі, елес көру, кеуденің ауыруы, қанмен құсу, метанолға күдік.
- Адам есінде болып, қалыпты дем алса, бірақ жағдайы нашар болса, үйге нарколог керек: запойдан кейінгі құсу, қатты діріл, ұйқысыздық, қан қысымының секіруі.
- Қазақстанда жедел медициналық жәрдем — 103, шұғыл қызметтердің бірыңғай нөмірі — 112, полиция — 102; бұл нөмірлерге қоңырау тегін.
- Диспетчерге алдымен мекенжайды, содан кейін не болғанын, адамның есінде ме және қалай дем алатынын айтыңыз.
- Жедел жәрдем запойдан жоспарлы түрде шығарумен айналыспайды, бірақ өмірге қауіп болса, кез келген адамға, соның ішінде мас адамға да келеді.
- Күмәндансаңыз, 103-ке хабарласыңыз — өмірге қауіп төнгенде жария болудан немесе «есептен» қорқу кешіктіруге себеп емес.
Алкогольден уланғанда жедел жәрдемді қашан шақыру керек
Басты сұрақ адамның қанша ішкенінде емес, оның миы, тынысы және жүрегі дәл қазір қалай жұмыс істеп тұрғанында. Үлкен мөлшердегі алкоголь тыныс орталығын басады, ал ұзақ запойдан кейін тоқтатудың өзі қауіпті: құрысу және ақ безгек. Бұл жағдайлар тек ауруханада емделеді.
Бригаданы күткенде адамды бүйірімен жатқызып, жалғыз қалдырмаңыз. Алғашқы көмек туралы толығырақ — алкогольден уланғанда не істеу керек мақаласында.
Жедел жәрдем, үйге нарколог немесе күтуге бола ма: белгілер кестесі
| Не болып жатыр | Қайда хабарласу керек |
|---|---|
| Оянбайды, ауырсыну мен дауысқа жауап бермейді | Бірден 103 жедел жәрдемі |
| Сирек, қырылдаған тыныс, үзілістер | Бірден 103 жедел жәрдемі |
| Құрысу, тіпті өтіп кетсе де | Бірден 103 жедел жәрдемі |
| Кеуденің ауыруы, жүректің қатты үзіліп соғуы | Бірден 103 жедел жәрдемі |
| Қанмен құсу, қара нәжіс | Бірден 103 жедел жәрдемі |
| Запой тоқтағаннан кейін елес көру, сананың шатасуы | Бірден 103 — ақ безгекке күдік |
| Ішкеннен кейін көздің нашарлауы, бірнеше адам уланған | Бірден 103 — метанолға күдік |
| Агрессия, өзіне немесе басқаларға қауіп | 103 жедел жәрдемі және 102 полиция |
| Есінде, бірақ бірнеше сағат құсады, су тұрмайды | Бір-екі сағат ішінде үйге дәрігер |
| Запойдан кейін денесі дірілдейді, тер, жүрек соғуы, бірінші түн ұйықтамайды | Үйге дәрігер |
| Қан қысымы 180/110-ға дейін, тамыры 110–120-ға дейін, кеуде ауырмайды | Үйге дәрігер, бақылау |
| Мас, бірақ сөйлейді, жүреді, бір қалыпты дем алады, құспайды | Күтуге болады: бүйірімен ұйқы, су, қасында біреу |
| Дастарқаннан кейінгі таң: басы ауырады, жүрегі айниды, әлсіздік | Күтуге болады: су, тамақ, демалыс; нашарласа — дәрігер |
Кесте — диагноз емес, бағдар. Жағдай өзгерсе — адам ұйқышыл бола түссе, тынысы нашарласа, жаңа белгі пайда болса — жоғарырақ жолға көшіңіз. «Дәрігер» мен «жедел жәрдем» арасында күмәндансаңыз, жедел жәрдемді таңдаңыз.
Жедел жәрдем әлде нарколог: айырмашылығы неде
Жедел жәрдем мен үйге келетін нарколог әртүрлі міндетті шешеді. Жедел жәрдем өмірді құтқарып, қажет болса ауруханаға апарады. Нарколог өмірге қауіп жоқ, бірақ өз бетіңізше еңсеру ауыр әрі қауіпті болғанда көмектеседі: интоксикация мен тоқтату синдромын басады, бақылайды, әрі қарай не істеу керегін айтады.
| Нені салыстырамыз | 103 жедел жәрдемі | Үйге нарколог |
|---|---|---|
| Қашан | Өмірге қауіп: кома, сирек тыныс, құрысу, делирий, кеуденің ауыруы | Адам есінде, бірақ жағдайы нашар: құсу, діріл, ұйқысыздық, қан қысымының секіруі |
| Не істейді | Шұғыл көмек, қажет болса ауруханаға жатқызу | Тексеру, қан қысымы, тамыр соғысы, сатурация, көрсеткіш бойынша ЭКГ, тамшылатқыш, 1,5–2 сағат бақылау |
| Бағасы | Тегін | Ақылы, бағасы шыққанға дейін айтылады |
| Уақыты | Шақырудың шұғылдығына және бригадалардың жүктемесіне байланысты | Әдетте қала ішінде 30–60 минут |
| Анонимдік | Медициналық қызмет, пациенттің деректері тіркеледі | Есепке қоймай, тегіңізді айтпауға болады |
Запой кезінде жедел жәрдем келе ме
Иә, өмірге немесе денсаулыққа қауіп болса: құрысу, елес көру, есінен тану, кеуденің ауыруы, қанмен құсу, жоғары қызба. Адамның мас болуы немесе запойда жүруі көмектен бас тартуға себеп емес. Жедел жәрдем шұғыл көмек көрсетіп, қажет болса ауруханаға апарады.
Бірақ жедел жәрдем запойдан жоспарлы түрде шығарумен айналыспайды және өтініш бойынша «жеңілдеу үшін» тамшылатқыш қоймайды. Шақырулар шұғылдығына қарай бөлінеді: сипаттама бойынша өмірге қауіп болмаса, бригада бірден келмеуі мүмкін, ал шақыруды кейде емхананың шұғыл көмек қызметіне береді. Сондықтан «нашар, бірақ қауіпті емес» жағдайда әдетте үйге нарколог тезірек. Запойдан шығуға қай нұсқа сай келетінін қалай түсінуге болатыны — запойдан үйде немесе стационарда шығу мақаласында.
Қазақстандағы 103 және 112: қайда хабарласу керек
- 103 — жедел медициналық жәрдем. Улану, құрысу, есінен тану, ақ безгек кезіндегі негізгі нөмір.
- 112 — шұғыл қызметтердің бірыңғай нөмірі. Оператор жедел жәрдемге, полицияға немесе құтқарушыларға қосады. Қай қызмет керек екенін білмесеңіз немесе бірден бірнеше қызмет керек болса, ыңғайлы.
- 102 — полиция. Адам агрессивті болса, өзіне немесе басқаларға қауіп төндірсе, ал сіз өзіңіз бен балаларыңыз үшін қорықсаңыз.
- 101 — өрт қызметі, пәтерде өрт шықса немесе түтін иісі шықса.
Шұғыл нөмірлерге қоңырау тегін, ұялы және үй телефонынан да хабарласуға болады. Отбасында біреу запойға салынатын болса, нөмірлерді көзге түсетін жерге жазып қойыңыз: түнде абдырап қалғанда сандар оп-оңай есіңізден шығып кетеді.
103 диспетчеріне не айту керек
- МекенжайҚала, аудан немесе шағынаудан, көше, үй, подъезд, қабат, пәтер, домофон коды, бағдар. Мекенжайды бірінші айтыңыз: байланыс үзіліп кетсе де, бригада бәрібір шығады.
- Кім зардап шектіЖынысы мен шамамен жасы: «ер адам, 45 жас шамасында».
- Не болдыҚысқа әрі шынын: «көп арақ ішті, оянбай жатыр» немесе «10 күн ішті, үшінші тәулік ішпей жүр, жоқ нәрсені көреді».
- Сана мен тынысДауысқа жауап бере ме, көзін аша ма, қалай дем алады — бір қалыпты, сирек, қырылдап. Диспетчер үшін ең бастысы — осы.
- Не және қашан ішілді, қандай таблеткаШамамен қанша және соңғы мөлшер қашан болды; ұйықтататын, тыныштандыратын, ауырсынуды басатын дәрі немесе басқа бірдеңе ішті ме; жалған алкогольге күдік бар ма.
- АуруларыЖүрек, қант диабеті, эпилепсия, бұрын құрысу немесе ақ безгек болды ма.
- Сіздің нөміріңізТелефон нөміріңізді айтып, тұтқаны бірінші қоймаңыз — диспетчер нұсқау беруі мүмкін, мысалы адамды қалай жатқызу немесе жүрек массажын қалай бастау керегін.
Мысал: «Талдықорған, пәлен шағынаудан, 12-үй, 3-подъезд, 5-қабат, 48-пәтер, домофон 48. Ер адам, 50 жаста, бір апта ішті, қазір оянбайды, сирек дем алады, қырылдайды. Арақ ішті, таблетка ішкенін білмеймін. Менің нөмірім пәлен».
Жедел жәрдем келе жатқанда не істеу керек
- Адамды бүйірімен жатқызып, басын сәл шалқайтыңыз, ауызы төмен қарап тұрсын.
- Әр екі-үш минут сайын тынысын тексеріңіз. Дем алуды тоқтатса — қайта 103-ке қоңырау шалып, диспетчердің нұсқауымен жүрек массажын жасаңыз.
- Көрпемен жабыңыз, енді алкоголь, тамақ және таблетка бермеңіз.
- Есікті ашып, подъездегі жарықты жағыңыз, бригаданы подъезд алдында біреу қарсы алсын.
- Үй жануарларын жауып қойып, адамға баратын жолды босатыңыз.
- Жеке куәлікті, дәрілер тізімін, бөтелкені немесе таблетка қораптарын, бар болса, дайындаңыз.
Үйге нарколог қашан жеткілікті
Қауіпті белгілер болмаса, бірақ таңға дейін күту ауыр немесе қорқынышты болса, үйге нарколог керек: адам бірнеше сағат құсады, су тұрмайды, запойдан кейін денесі дірілдейді, қан қысымы секіреді, ұйықтай алмайды, ал ауруханаға барғысы келмейді. Дәрігер тексеріп, қан қысымын, тамыр соғысын және сатурацияны өлшейді, қажет болса ЭКГ түсіріп, тамшылатқыш қояды. Тексеру кезінде аурухана керек белгілерді көрсе, мұны ашық айтып, жедел жәрдем шақыруға көмектеседі.
Біз тәулік бойы және анонимді шығамыз: Талдықорғанда наркологты шұғыл шақыру және Алматыда үйге нарколог — 12 000 ₸-ден, Талдықорғанда алкогольдік интоксикация кезінде тамшылатқыш және Алматыда уланғанда тамшылатқыш — 20 000 ₸-ден. Телефон арқылы кеңес тегін: жағдайды сипаттаңыз, біз дәрігер керек пе, әлде 103-ке хабарласатын уақыт келді ме — ашық айтамыз.