Запойдан кейін жүрек қатты соғып, қан қысымы секіреді: не істеу керек және бұл қашан қауіпті
Запойдан кейінгі жиі жүрек соғуы мен жоғары қан қысымы көбіне тоқтату синдромы мен сусызданудың көрінісі: алғашқы 2–3 күнде тамыр соғысы 90–110 және қан қысымының әдеттегіден сәл жоғары болуы көп адамда кездеседі. Тамыр біркелкі соқпаса, тыныштықта 120-дан жоғары болып тұрса, қан қысымы 180/110-нан асса, кеуде ауырса, ентіксе немесе есінен танса — бұл қауіпті, бірден 103-ке хабарласу керек. Төменде — бұл неліктен болады, үйде не істеу керек және ЭКГ қашан керек.
Intomed редакциясы · · 8 мин оқу
Қысқаша
- Запойдан кейінгі жүрек соғуы әдетте тоқтату синдромымен, сусызданумен және калий мен магнийдің жоғалуымен байланысты, 2–5 күнде басылады.
- Запойдан кейін тыныштықта тамыр соғысы үнемі 120-дан жоғары болса, біркелкі емес «секірмелі» болса немесе қан қысымы 180/110-нан асса — дәрігер шақыру, ал жағдай нашар болса, 103 себебі.
- Кеудедегі ауырсыну немесе қысу бірнеше минуттан ұзақ болса, ентігу, есінен тану, беттің немесе қолдың ұюы — таңды күтпей 103-ке қоңырау шалатын белгілер.
- «Мерекелік жүрек синдромы» — көп мөлшерде алкогольден кейін, тіпті жүрегі сау адамдарда да болатын ырғақтың бұзылуы, көбіне жыбырлаған аритмия.
- Корвалол мен валокординнің құрамында фенобарбитал мен спирт бар, сондықтан запойдан кейін оларды дәрігерсіз ішпеген жөн.
- Білектегі тамыр соғысы бойынша жүрекпен не болып жатқанын анықтау мүмкін емес: іркіліс, ауырсыну және ентігу болса, ЭКГ керек.
Запойдан кейін жүрек неге қатты соғады
Запой кезінде жүйке жүйесі үнемі алкогольге бейімделеді. Ол кенет жоғалғанда, ағза «дабыл» режиміне көшеді: күйзеліс гормондары бөлінеді, тамыр жиі соғады, қан қысымы көтеріледі, тер мен діріл пайда болады. Бұл — абстиненттік синдромның бөлігі, ол 1–3 тәулікте ең қатты білінеді.
- Сусыздану: тамырлардағы қан азаяды, қан қысымын сақтау үшін жүрек жиірек соғады.
- Калий мен магнийдің зәрмен, құсумен және іш өтумен жоғалуы: бұл тұздар біркелкі ырғақ үшін қажет.
- Алкогольдің жүрек бұлшықетіне тікелей улы әсері.
- Мазасыздық пен ұйқысыздық: түнде қорқыныштан тамыр «үдеуі» мүмкін.
- Көбіне «сергу» үшін ішетін кофе, қою шай, энергетиктер мен темекі.
- Қызба, қандағы қанттың төмендеуі, анемия — оларды да жоққа шығару керек.
Көп адамда запойдан шыққан сайын жүрек соғуы 2–5 күнде басылады. Ол азаймай, керісінше күшейсе, бұл дәрігерге бару себебі.
Запойдан кейінгі жүрек соғуы мен жүрек ауыруы қашан қауіпті
Жедел жәрдем келгенше отырыңыз немесе жартылай жатыңыз, тар киімді босатып, терезені ашыңыз. «Жеңілдейді» деп алкоголь ішпеңіз және бөтен дәрі қобдишасынан дәрі қабылдамаңыз. Жедел жәрдемге қоңырау шалу керек пе, әлде үйге дәрігер шақыру керек пе — сенімді болмасаңыз, жедел жәрдемді қашан шақыру керек мақаласында негізгі жағдайлар қарастырылған.
Алкогольден кейінгі аритмия және «мерекелік жүрек синдромы»
Дәрігерлер демалыс, мереке, үйлену тойы мен тойлардан кейін ауруханаларға ырғағы бұзылған адамдардың жиірек түсетінін бұрыннан байқаған. Мұны «мерекелік жүрек синдромы» (holiday heart syndrome) деп атады. Көбіне бұл — жүрекшелер фибрилляциясы, яғни жыбырлаған аритмия: жүрекшелер ретсіз жиырылып, тамыр біркелкі соқпайды.
- «Жүрек секіреді», біресе жылдам, біресе үзіліспен соғады, «дірілдейді» деп сезіледі.
- Әлсіздік, ентігу, бас айналу, мазасыздық, кеудедегі қысым сезімі болады.
- Бір-екі күн көп ішкеннен кейін жүрек ауруы жоқ жас адамда да болуы мүмкін.
- Көп адамда ырғақ ішпеудің бір-екі тәулігінде өздігінен қалпына келеді, бірақ барлығында емес.
Запойдан кейінгі қан қысымы: қандай көрсеткіштер қауіпті
Запойдан кейін қан қысымы көбіне жоғары болады — тоқтату синдромына байланысты. Бірақ керісінше де болады: қатты сусызданғанда, құсқанда және іш өткенде ол түсіп, адам орнынан тұрғанда әлсіздік пен бас айналуды сезінеді. Отырып, 5 минут тыныштықтан кейін, бір минут үзіліспен екі рет өлшеген дұрыс.
| Көрсеткіштер | Нені білдіруі мүмкін | Не істеу керек |
|---|---|---|
| Қан қысымы 150/95-ке дейін, тамыр соғысы 80–100 | Тоқтату мен сусыздануға әдеттегі реакция | Тыныштық, су, тамақ, ұйқы, 1–2 сағаттан кейін қайта өлшеу |
| Қан қысымы 160–179/100–109, тамыр соғысы 100–120 | Айқын тоқтату белгілері | Дәрігерге хабарласу, әсіресе жүрек аурулары болса |
| Басқа белгісіз 180/110 және одан жоғары қан қысымы | Тамырларға жоғары қауіп | Дәрігер шақыру; бас ауырса, құсса, көру немесе сөйлеу бұзылса — 103 |
| Тыныштықта 120-дан жоғары немесе біркелкі емес тамыр соғысы | Тахикардия немесе аритмия | Жақын сағаттарда ЭКГ; әлсіздік, ентігу, кеуде ауырса — 103 |
| Қан қысымы 90/60-нан төмен, бас айналу, әлсіздік | Сусыздану, қан жоғалту | Жатып, аяқты көтеру, аз-аздан ішу; есінен танса, қан құсса немесе нәжіс қара болса — 103 |
Қан қысымына арналған таблетка ішіп жүрсеңіз, оларды әдеттегі тәртіппен жалғастырыңыз, бірақ мөлшерін өз бетіңізше екі есе көбейтпеңіз және бөтен адамның дәрісін ішпеңіз: запойдан кейін қан қысымының күрт түсуі де қауіпті. Емдеуді қалай өзгерту керегін дәрігер тексергеннен кейін шешеді.
Запойдан кейін жүрек ауырады: бұл не екенін қалай түсінуге болады
Запойдан кейінгі «жүрек ауруы» әртүрлі болады. Денені бұрғанда немесе терең дем алғанда күшейетін шаншып ауыру көбіне бұлшықеттер мен қабырғааралық жүйкелерге байланысты. Тамақтан кейін төс астындағы күйдіру гастриттен немесе қышқылдың өңешке шығуынан болуы мүмкін. Ал қысып, басып ауыратын ауырсыну, әсіресе ентігу мен суық термен бірге болса, дәрігер керісін дәлелдемейінше — жүрек.
Үйде бірін бірінен сенімді ажырату мүмкін емес. Сондықтан бірнеше минутта өтпейтін немесе қайталанатын кез келген кеуде ауыруы — ЭКГ түсіру себебі. 40 жастан асқан, темекі шегетін, қан қысымы мен қант диабеті бар адамдарда жедел жәрдем шақыру шегі төменірек болуы керек.
Запойдан кейін жүрек қатты соқса, үйде не істеу керек
- Отырып, қан қысымы мен тамыр соғысын өлшеңізКөрсеткіштер мен уақытты жазып алыңыз. 15–20 минут тыныш отырғаннан кейін қайталаңыз. Бұл тамыр соғысының баяулап жатқанын түсінуге көмектеседі және дәрігерге керек болады.
- Тынысыңызды баяулатыңыз4 санаққа дем алып, 6 санаққа шығарыңыз. Бірнеше минут осылай тыныс алу тамырды өзі «үдететін» мазасыздықты азайтады.
- Су мен тұзды ерітінді ішіңізАз-аздан, жиі. Сұйықтық пен тұздың орнын толтыру көбіне жүрек соғуын өзі-ақ басады.
- Қоздырғыштарды алып тастаңызТамыр соғысы қалпына келгенше кофе, энергетик, қою шай және темекі жоқ.
- Қызбаңыз және жүктеме түсірмеңізКемінде бір апта өткенше монша, ыстық ванна, жаттығу және ауыр зат көтеру жоқ.
- Жалғыз қалмаңызӘсіресе түнде қасыңызда біреу болсын: жағдай нашарласа, ол көмек шақырады.
Дәрігерді үйге қашан шақыру керек
Қауіпті белгілер болмаса, бірақ тамыр соғысы мен қан қысымы жоғары болып тұрса, адам қалтырап, ұйықтамай, мазасызданса, үйге дәрігер керек. Дәрігер қан қысымын, тамыр соғысын және сатурацияны өлшеп, ЭКГ түсіреді, сұйықтық пен тұздың орнын толтыратын тамшылатқыш қояды, көрсеткіш бойынша жүрекке, қан қысымына және ұйқыға арналған дәрілер қосады. ЭКГ-да қауіпті өзгерістер болса немесе қауіп жоғары болса, дәрігер мұны ашық айтып, ауруханаға баруды ұсынады.
Запой әлі бітпесе немесе жаңа ғана біткен болса — Талдықорғанда запойдан шығару немесе Алматыда запойдан шығару, 25 000 ₸-ден. Ең алдымен тексеру мен ЭКГ керек болса — Талдықорғанда наркологты үйге шұғыл шақыру немесе Алматыда наркологты үйге шақыру, 12 000 ₸-ден. Тәулік бойы және анонимді барамыз.
Жүрекпен әрі қарай не болады
Қайталанатын запойлар жүрек бұлшықетін бірте-бірте зақымдайды: алкогольдік кардиомиопатия дамиды, жүрек қанды нашар айдайды, ентігу, ісіну, тұрақты ырғақ бұзылыстары пайда болады. Жақсы жаңалық — ерте сатыларда алкогольден бас тарту жүрек жұмысын көбіне айтарлықтай жақсартады.
Запойдан кейін 2–4 аптадан соң ЭКГ түсіріп, терапевтке немесе кардиологқа көрінген пайдалы, әсіресе іркілістер болған болса. Ал ұйқыны, тамақтануды және күшті қалай қалпына келтіру керегі — запойдан кейін қалай қалпына келуге болады мақаласында.